Tiếp nối bài viết trước đó khi ôn thi CBAP với KA
Requirements Analysis and Design Definition (RADD) kiến thức trọng tâm cho kỳ thi CBAP
Trong kỳ thi CBAP, đây là nhóm kiến thức có khối lượng câu hỏi cao nhất chiếm đến 30%.
Đi thi CBAP hay làm dự án thực tế, rất nhiều bạn nhầm lẫn giữa Modelling Technique và Model Category.
Hiểu đơn giản:
• Model Category là “Mình đang cần hiểu hoặc truyền đạt loại thông tin nào?” (Bản chất thông tin).
• Technique là “Mình dùng kỹ thuật cụ thể nào để vẽ nó ra?” (Cách biểu diễn).
Trong BABOK v3 (Task 7.1: Specify and Model Requirements), IIBA nhóm việc mô hình hóa thành 5 Model Categories. Thay vì học vẹt danh sách kỹ thuật, hãy nhìn vào ý định phân tích:
People and Roles (WHO)
Mô tả con người, vai trò, cơ cấu tổ chức và cách các bên tương tác trong hệ thống.
Ví dụ kỹ thuật: Org Chart, RACI Matrix, Persona, Stakeholder Map.
Rationale (WHY)
Giải thích lý do tại sao tổ chức cần thay đổi, mục tiêu và căn cứ để ra quyết định.
Ví dụ kỹ thuật: Business Model Canvas, Decision Tree, Fishbone Diagram.
Activity Flow (HOW / FLOW)
Trình bày chuỗi hành động, các bước xử lý, luồng công việc hoặc vòng đời của một đối tượng.
Ví dụ kỹ thuật: Process Model (BPMN), Use Case, Activity Diagram.
Capability (WHAT CAN DO)
Thể hiện năng lực của doanh nghiệp hoặc khả năng/tính năng mà giải pháp mang lại.
Ví dụ kỹ thuật: Business Capability Analysis, Functional Decomposition.
Data and Information (WHAT DATA)
Mô tả cấu trúc dữ liệu, thông tin được tạo ra, lưu trữ và luân chuyển giữa các bên.
Ví dụ kỹ thuật: ERD, Class Diagram, Data Flow Diagram (DFD), Data Dictionary.
2 bẫy kinh điển trong đề thi CBAP cần lưu ý:
• Bẫy 1: Đồng nhất Category với Technique.
Đề bài thường đưa ra một nhu cầu (ví dụ: cần hiểu lý do thay đổi và căn cứ quyết định) rồi hỏi về Model Category. Nếu vội vàng chọn ngay một technique cụ thể thay vì nhóm Rationale, bạn sẽ mất điểm.
• Bẫy 2: Nghĩ rằng phải dùng tất cả các model.
BABOK khẳng định rõ BA không bắt buộc phải vẽ hết toàn bộ mô hình. Trách nhiệm của BA là chọn một tổ hợp mô hình (combination of models) phù hợp với ngữ cảnh dự án và nhu cầu của từng nhóm stakeholder. Mỗi technique đều có điểm mạnh và giới hạn riêng, dùng đúng và đủ quan trọng hơn vẽ thật nhiều.
Anh em ôn CBAP hay gặp vướng ở nhóm model nào nhất khi giải đề cứ comment hoặc tham gia cộng đồng luyện thi CCBA, CBAP của bên mình nhé?
https://www.facebook.com/groups/luyenthichungchibaquocte.ecba.ccba.cbap.pmipba