Liệu BA trong quy trình phát triển mới khi có AI cần thay đổi cách tiếp cận không?
Liệu BA trong quy trình phát triển mới khi có AI cần thay đổi gì là câu hỏi mình khá suy nghĩ?
Và theo mình hiện nay, AI không còn đơn thuần là một công cụ (tool) mà đang dần trở thành một "Digital Stakeholder" (Bên liên quan kỹ thuật số) trong quy trình phát triển sản phẩm.
Việc xem AI là một stakeholder thay đổi hoàn toàn cách một Business Analyst (BA) tiếp cận công việc:
1. AI là một Chuyên gia tư vấn (Subject Matter Expert - SME)
Trước đây, BA gặp gỡ các chuyên gia nghiệp vụ để lấy thông tin. Giờ đây, bạn có thể "phỏng vấn" AI để có thêm thông tin tham khảo hoặc nghiên cứu, đánh giá nghiệp vụ kèm theo ngoài các bên liên quan ngoài đời thực:
- Tìm hiểu về các tiêu chuẩn ngành (Industry Standards).
- Gợi ý các trường hợp kiểm thử (Edge cases) mà con người dễ bỏ sót.
- Phân tích sơ bộ tính khả thi của kỹ thuật.
- Phân tích, mô tả về nghiệp vụ
2. Kỹ năng "Giao tiếp" mới: Prompt Engineering
Nếu giao tiếp với con người cần sự khéo léo và thấu cảm, thì giao tiếp với AI cần sự logic và cấu trúc. Kỹ năng viết tài liệu của BA giờ đây tiến hóa thành kỹ năng điều phối (Orchestration):
- Context (Bối cảnh): Cung cấp đủ domain knowledge cho AI.
- Constraints (Ràng buộc): Xác định rõ biên giới của giải pháp.
- Output Format: Yêu cầu AI xuất ra User Story, BPMN (dưới dạng mã Mermaid) hoặc Gherkin script.
3. Quản trị kỳ vọng của "Stakeholder AI"
AI có thể đưa ra các câu trả lời rất thuyết phục nhưng đôi khi sai lệch (Hallucination). Vai trò của BA lúc này là Kiểm chứng và Phê duyệt (Validation & Verification). Bạn không chỉ nhận đầu vào từ AI mà phải là người bộ lọc cuối cùng để đảm bảo giá trị kinh doanh.
4. Thiết kế cho AI (Designing for AI)
Khi xây dựng giải pháp, BA cần đặt câu hỏi: "Làm sao để hệ thống này có thể giao tiếp tốt với các AI khác?". Điều này dẫn đến việc chú trọng vào:
- Cấu trúc dữ liệu (Data Schema): Dữ liệu phải sạch và có cấu trúc để AI hiểu được.
- API-first mindset: Để các tác nhân AI (AI Agents) có thể kết nối và thực hiện tác vụ tự động.
Sắp tới, BA tốt chính là khả năng tận dụng AI như một cộng sự đắc lực thay vì chỉ coi nó là một công cụ thuần tuý.
BA Zone
#AI #Aiagents #businessanalyst #productowner